Euskara, teknologia eta txirrindularitza
Tropela Elkarteak beste aurrera pausu bat eman asmotan Tourreko zenbait etapen kronikak audio bidez egitea pentsatu du. Iritziak eta galderak badituzue erabili ohiko bideak: bloga, [email protected], facebook edota twitterreko @tropela bidez.
Lehen honetan Tourreko prologoaren inguruko kronika egiten dugu. Gustuko izango duzuelakoan gaude.
[audio:http://bloga.tropela.eus/wp-content/uploads/2010/07/tropelanet_tourra2010_prologoa32.mp3|titles=Tropela.net: 2010eko Tourreko prologoa]Ez da erraza azken multzo honetan 6 txirrindulari aukeratzea. Pentsatuko duzuen bezala ez ditut guztiak banan aipatuko. Sorpresa zein izango den ez dakidanez, erabiltzaileek gehien aukeratu dituzten txirrindulariak aipatu nahiko nituzke.
Nabarmen aukeratu dituzuenak Brajkovic (%43,3, Radioshack) , Van den Broeck (% 39,1, Silence-Lotto) , Luis Leon Sanchez (% 54,6, Caisse D’Epargne) eta Joaquim Rodriguez (% 43,8, Katusha) izan dira. Brajkovic Dauphinen Contadorri gailendu ostean dator Tourra lehiatzera. Oker ez banaiz Haimar Zubeldiaren ordez sartu dute taldean (animo Haimar!) eta, noski, helburua Armstrongi 8. Tourra irabazten laguntzea izango da. Ez zait iruditzen etapa garaipenen bat baino gehiago lortuko duenik; beharbada lehen prologoan erlojuaren aurka ondo moldatzen baita. 3 asteko lasterketa da eta beharbada luzeegia beretzako. Hala era aukeratzen duzuen taldearen arabera txirrindulari interesgarria izan dakizueke.
Van den Broeck Silence-Lottoko lider moduan arituko da. Igotzaile bikaina da baina baldarra erlojuaren kontra. Horrek bere alde egin dezake aurtengoan prologoa eta azken
aurreko etapako 52kmko erlojupekoa besterik ez baitira. Helburua iazko 15. postua hobetzea izango du, beraz, benetan txirrindulari interesgarria eta hartzeko modukoa.
Gehien aukeratu duzuena Luis Leon Sanchez izan da. Caisse D’Epargneko liderra izango da, baina ikusi beharko da 3 astetako lasterketa batean, eta batez ere Tourrean nola moldatzen den. Etapa garaipenaren lehian gehiago ikusten dut sailkapen nagusiaren lehian baino. Ikusita zenbatek hartu duzuen arriskatu eta besten bat hartuko nuke bere ordez.
Joaquim Rodriguezek, berriz, bere lehen Tourra izango du. Honek ere sailkapen nagusian ezer gutxi egingo duela iruditzen zait eta indarrak etapa garaipenen bat lortzeko erabiliko dituela. Ikusi beharko da nola moldatzen den.
Gehien hautatutako hauetaz gain Chavanel (% 29,7, Quick Step), Millar ( % 28,0, Garmin), Le Mevel (% 22,0, Française des Jeux), Casar (%20,4, Française des Jeux), Ballan (% 17,1, BMC), Voigt (% 13,8, Saxo Bank), Boom (% 13,3, Rabobank)
eta Voeckler (% 12,2, Bonjour) leudeke.
Le Mevel eta Casar talde berekoak izanik bietako bat aukeratuko nuke. Palmaresari begiratuz gero Le Mevelen iaz 10. postuan sailkatu zela konturatuko gara. Nire ustez arrazoi nahikoa Le Mevel aukeratzeko bi hauen artean.
Ballan Evansen alboan ibiliko dela uste dut eta beharbada espero baino lasterketa hobea egin dezake Italiako munduko txapeldun ohiak. Voeckler ere ez dugu ahaztu behar, berrik Frantziako txapelketa irabazi du eta horrek konfiantza handia emango dio iaz bezala etaparen bat irabazteko lehian sartzerako orduan.
Lehen eguneko erlojuaren kontrako prologoari begira Boom, Millar edo Voigt bera bezalako txirrindulariengan pentsatu beharko genuke. Hiruretan osoenak Millar eta Voigt izango lirateke. Dakizuen bezala Millar erlojuaren kontra ezaugarriak galdu dituen arren, mendian hobetu egin da eta Vande Velderekin batera Garmineko txirrindulari garrantzitsua izango da. Voigt, berriz, edozertarako gai da; Schleck anaiei laguntzeaz gain etapa garaipenen baten lehian sar daiteke.
Hau guztia ikusita, hauek litzateke nire aukeraketa: Van Den Broeck, Millar, Le Mevel, Voeckler, Luis Leon Sanchez eta Ballan.
Aurtengoan ez ditugu aukera asko. Eta inor ere ez da orain arte besteen oso gainetik azaldu 2010an.
Tyler Farrar
Iazko denboraldian lehertu zen esprinter estatubatuarra. Tourrean garaipenik lortu ez bazuen ere, oso hurbil ibili zen eta martxoan hasi eta urrian ere garaipenak lortu zituen, oso erregularra dela erakutsiz. Horren ondoren, 2010 bere urtea izan zitekeela uste genuen askok. Dena dela, maila altuan ibili bada ere, agian ez da esprintetan dominatzaile izatera pasatzeko saltoa emateko gai izan. 4 garaipen on lortu ditu halere dagoeneko, tartean Giroko 2 etapa. Aurten bada, iaz hain hurbil izan zituen garaipenen bila joango da Frantziara, baita maillot berdeagatik borrokatzera ere. Oso erregularra izanik, ziur aurreko postuetan ikusiko dugula
Mark Cavendish
Iazko dominatzailea izan genuen etapa lauetan. Sasoiko dagoenean etsairik ez duela erakutsi zuen iaz harroxko britainiarrak. Aurten baina, makal dabil eta hein batean, ez dirudi oso zentratua. Denboraldi hasieran beharrezko prestakuntza gabe aritu zen eta poliki-poliki forman jartzen joan bada ere, 3 garaipen lortuz Kalifornia, Romandia eta Kataluniako itzulietan (iaz 14 Tour aurretik), urduri ikusi dugu azkenaldian, iazko pedal kolpea berreskuratu ezinik. Suitzan Haussler-en aurka kolpatuz erorketa larria eragin zuen eta fisikoki kaltetuegia atera ez bazen ere, burutik ez zuen lasaitu handirik hartuko. Dena den, sasoian iristen bada eta duen taldearekin aurten ere Tourreko azkarrena izan daiteke.
Oscar Freire
Txirrindulari handia dugu kantabriarra. Nire ustetan, Armstrong-ekin batera oraindik lehiatzen dabilen ziklistarik handiena. Gauzarik zailenak erraz egiteko gaitasuna du Rabobank-eko harribitxiak. Beharbada horregatik, maillot berdeak edo Tourreko etapa bat gehiagok ez du besteak bezainbat motibatuko Freire. Denboraldi hasera paregabea izan zuen, beste behin ere Milano-San Remo maisuki irabaziz baina ondoren ez du hain emaitza onik lortu. Hala ere, esprinterren artean bera da garaipen gehienekin aurkezten dena Tourreko irteeran. Aukera txikiena ikusten badu ez du alferrik galduko eta bizpahiru etapa irabazteko ez du gehiegi behar. Dena dela, bere aurtengo helburu handia mundiala izango da beste behin ere, eta hori buruan, ez ditu beste esprinterrek hartuko dituzten arriskuak hartuko.
Alessandro Petacchi
Berak ere ba ote daki zenbat garaipen eskuratu dituen profesionaletan dabilen 12 urteotan? Asko, bai itzuli txikietan, bai handietan ere. Baina gainbehera ere iritsi zaio eta aurten nabarmena izaten ari da. Lehen hamarnaka lortzen bazituen garaipenak, aurten Italiako 2. mailako lasterketa batzuetan besterik ez du lortu besoak altxatzea. Etapa lortu zuen Suitzako Itzulian ere, baina azken hau Cavendishek esprinta jokatzen ari ziren gizon erdiak lurrera bota ondoren….Kostako zaio bada Tourrean irabaztea, baina ziur aurreko postutan ikusiko dugula besteek noiz huts egin zain.
Thor Hushovd
Norvegiarra, 2004an bezala, bere herrialdeko txapelketa irabazita dator Tourrera. Hori du aurtengo bere garaipen bakarra. Dena den, inoiz ez da izan oso txirrindulari garailea (ez behintzat esprinterra dela kontutan izanik). Erregulartasuna du bere dohaina eta iazko Tourrean bera izan zen maillot berdea jantzi zuena Parisen. Etapa bakarra irabaziz, Cavendishen 6 garaipenetatik urrun, bera izan zen puntukako sailkapenean nagusi. Aurten ere asmo horrekin joango da Rotterdam-era eta Parisen berriro podiumera igotzeko esprint guztietan aurrean sartzen saiatuko da.
Gauzak horrela, kinielan Cavendish eta Hushovd hartuko nituzke, aurten oso fin ez badabiltza ere, ematekotan beren onena orain emango baitut.
Multzo honetan 8 txirrindulariren artean 2 aukeratu behar dira. Txirrindulari hauen artean beteranoak eta gazteak aurkitzen dira, baina maila altuko txirrindularik guztiak ere.
Gazteenen artean Gesink, Kreuziger eta Tony Martin aurkitzen dira. Martin erlojuaren aurkako txirrindulari bikaina da. Dakizuen bezala, Suitzako azken etapan Cancellarari gailendu zitzaion, beraz, Tourrean maila bera mantentzen badu Cancellarak eduki ohi duen nagusitasunarekin amai dezake.
Geskink eta Kreuziger, Martin ez bezala, gazteen maillotaren lehian arituko direla iruditzen zait. Kreuziger Liquigaseko liderretako bat izango da Bassorekin batera eta Gesink Rabobankekoa Menchovekin batera. Bi hauen artean Kreuziger erlojuaren aurka askoz hobeto moldatzen da, baina mendian Gesink gehiago da. Bi txirrindulari hauek aurtengo Tourrean protagonismoa izango dutela iruditzen zait.
Adinean aurrera eginda, Cancellara aipatu beharko genuke. Suitzako txirrindularia motorraren inguruko polemika albo batera uzten saiatuko da. Badirudi hala ere UCI ez dagoela guztiz lasai zurrumurru guzti horiekin eta eskanerrak erabiliko dituztela esan zuten. Cancellararen helburuak erlojupekoak eta behar bada harbideetako etapa izango dira. Ikusi beharko da gainontzeko txirrindulariek utziko dioten.
Cunego Lampreko talde buru gisa izango da Tourrean. Txirrindulari ona den arren, aspaldian ez dugu sasoi betean ikusi eta Tourrean ere antzera ibiliko dela iruditzen zait. Bere helburu nagusia etapa garaipena izango dela iruditzen zait sailkapen nagusia alde batera utzita.
Adinean aurrera joanda, Rogers eta Vande Velde aurkitzen ditugu. Rogers HTC-Columbiako talde buru gisa arituko da. Aurten Kalifornia eta Andaluziako itzuliak irabazita dator baina pentsa daiteke bere gorputzaldirik onena izan zuela, baina ez naiz ziur zer nola iritsiko den. Beharbada sorpresetako bat izan daiteke.
Vande Velde Garmineko talde buru izango da. Dagoeneko 34 urte ditu eta azken urteetan espero baino maila apalagoan dabil. Ez zait iruditzen aurtengoan hobeto arituko denik.
Amaitzeko Vinokourov geratzen zait, multzoko beteranoa. 37 urteko txirrindularia Giro bikaina egin ondoren Tourrean Contadorri laguntzen arituko da. Hala ere ez jakin kazakhstandarrak zer egingo duen. Asteko prologoan lehen postuetan arituko dela iruditzen zait.
Hau guztia esanda, nire apustua gazteen aldekoa izango da: Gesink eta Kreuziger. Cancellara ez hartzea arriskutsua izan daiteke kinielari dagokionez prologoa irabazteko hautagai nagusienetako bat baita eta lider jartzen bada puntuak bildu baititzake lehen egunetan. Hala ere gogora ekarri nahiko nuke Holandan jokatuko direla lehen etapak, beraz, aurtengo Giroak gertatu bezala, lider aldaketak izan daitezkeela uste dut. Horregatik aurtengoan Cancellara ez hartzea arrisku gutxiago hartze denaren ustea dut. Esan bezala, nire apustua gazteen alde.
Badirudi yankeen lurraldean Lance Armstrong baino ez dela existitzen. Levi Leipheimer, Christian Vandevelde, David Zabriskie eta beste hainbat txirrindularik gauza on asko egin dituzte, baina estatubatuarren unibertsoan Lance da Eguzkia, Ilargia, planetak eta asteroide guztiak. Dena eklipsatzen du Texasko txirrindulariak, baina, jakiek bezala, iraungipen data bat dauka. Idazten ari naizen bitartean konturatu naiz aipatu ditudan beste hirurek ere badituztela urte batzuk.
Ez dezagun ahaztu txirrindularitza Estatu Batuetan gorakada handia jasaten ari dela, bai txirrinduzale edo telebisten jarraipenari dagokionean, hala sponsorren inplikazioari dagokionean ere. Labur esanda, eta denboran atzera asko egin gabe utopia bat zirudienean, Estatu Batuak txirrindularitzaren makuluetako bat bilakatu dira. California edo Georgiako itzuliek maila polita hartu dute, eta Gila bezalako beste batzuk gero eta talde eta txirrindulari hobeagoak dakartzate kontinente zaharretik.
Gauzak honela, nor izango ote da Estatu Batuetan txirrindularitzaren jarraipena bermatzeko merituak egingo dituen txirrindularia? Hornerrek ere ez du luzaro iraungo tropelean. Tom Danielson, antzera. Zer esanik ez George Hincapieren inguruan… Estatubatuar gehienak “kirol zahartzaroan” sartuta daude, eta errelebu generazional bat beharrezkoa izango da laister. Eta errelebu horrek izena eta abizena dauzka. Izena, Taylor, eta abizena, Phinney. Ez da izango Tourreko garaile, baina eskuak asko altxatuko dituela begiak itxita jokatuko nuke.
Taylor Phinney: Dudarik gabe berea da etorkizuna. Oraindik 20 urte bete ez dituenean, pistatik datorren txirrindulari hau zeresan handia ematen ari da Europako errepideetan. Pistan daudenak eta ez daudenak irabazi ditu jada (tartean jarraipen proba absolutua 2009 eta 2010ean), eta errepidean pilatu ditu makina bat garaipen. Azkenengoak, Olympia’s Tour izeneko lasterketa holandar batean. Atera kontuak: 7 etapatik 4 irabazi zituen (2 erlojupekoak eta 2 sprint), beste bi aldiz bigarren postuan amaitu zuen (beste 2 sprint), eta Itzuliko etaparik gogorrena 7. postuan bukatu zuen. Eta itzuli hau Stef Clement, Thomas Dekker edo Joost Posthuma bezalako jendeak irabazi izan du gaztaroan. Hori gutxi balitz, “nagusiekin” ere estreinatu da, aurrez aipatu dugun Gilako Itzulian etapa bat irabazita. Baina hor ez da dena amaitzen. 23 urtez azpiko Paris-Roubaix ere irabazi du aurten. Beraz, Taylor Phinney sprinter-erlojupeko espezialista-klasikomano nahaste interesagarri bat dela esan daiteke.
Gertutik jarraitu beharko dugu bere eboluzioa. “Eta huts egingo balu?” – galdetuko du norbaitek. Hori horrela izanda, Tejay van Garderen eta Peter Stetina aipatuko nituzke. Stetinarengan ez daukat aparteko ilusio edo esperantzarik, baina van Garderen ere urruti iristeko moduan dagoelakoan nago.